ઔધ્યોગીક કમૉડિટીજ઼મા સૌથી મહત્વની ધાતુઓમાં ની ઍક તામ્બુ ('કૉપર') છે. અર્થશાસ્ત્ર (ઍકનૉમિક્સ) અને વ્યાપાર (ટ્રેડ) આ બંનેમા દુનિયાનો ઉત્પાદક ઉદ્યોગ (મૅન્યૂફૅક્ચરિંગ ઇંડસ્ટ્રી) ઘણો મહત્વ રાખે છે. આ લેખમા અમે કૉપરનુ ઉત્પાદન, વપરાશ અને તેના ટ્રેડિંગ ની માહિતી આપશુ અને આ ધાતુને 'ડૉક્ટર કૉપર' કેમ કહેવાય છે તે પણ સમજાવીશું.
કોપરનો સૌથી વધારે વપરાશ રિયલ ઍસ્ટેટ (ઘર, ઑફીસ, કારખાના, વગેરે . . .) મા થાય છે. ઈલેક્ટ્રીકલ અને ઈલેક્ટ્રોનિક વસ્તુઓ, ઘરના સાધનો (ફ્રિડ્જ, વગેરે . . . ) અને કાર્ખાનાની સાધન-સામગ્રીમાં પણ કોપરનો ખૂબ ઉપયોગ થાય છે.. નીચેનો ચાર્ટ ૨૦૦૭ મા કોપરનો વપરાશ ક્યાં-ક્યાં અને કેટલો-કેટલો થયો તે બતાવે છે..
બિજી ઔધ્યોગીક કમૉડિટીજ઼ ની જેમ્મજ કોપરના વાપરાશમા પણ ચીનનો હિસ્સો સૌથી મોટ્ટો છે.
આપણે જોઈ શકિયે છિયે કે દુનિયામા જ્યારે આર્થિક વિકાસ મા તેજી આવે છે ત્યારે કોપરનો વપરાશ વધે. તેવિજ રીતે જો કોપરની માંગ ઘટી જાય તો આપણે અનુમાન કરી શકિયે કે દુનિયાની આર્થિક પરિસ્થિતિમા મન્દિ આવી છે. સ્વાભાવિક છે કે કોપરનો વપરાશ વધવા માંડે ત્યારે કોપરનો ભાવ વધશે. અને તેમ્મજ કોપરનો વપરાશ ઘટે ત્યારે ભાવ ઘટશે. નીચેનો ચાર્ટ ૧૯૯૩ થી ૨૦૦૮ ના કોપરના ભાવ બતાવે છે. ૧૯૯૯-૨૦૦૨ ની મંદીમા કોપરનો ભાવ લગભગ અડધો થઈ ગયો. અને ૨૦૦૩-૨૦૦૭ મા દુનિયાની આર્થિક તેજિમા કોપરનો ભાવ પાંચ ઘણો થઈ ગયો.
જેવી રીતે દર્દીના લક્ષણ જોઈને ડૉક્ટર તેની બિમારોનુ નિદાન કેરી શકે છે, તેવિજ રીતે કોપરની ખાણનુ ઉત્પાદન અને તેના માર્કેટના ભાવની વધ-ઘટ જોઈને આપણે દુનિયાની આર્થિક સ્થિતિ નુ ચોક્કસ નિદાન કાઢી શકિયે છિયે. ઍટલેજ આ ધાતૂને 'ડૉક્ટર કોપાર' કહેવાય છે.






